Safe Ba Talaga ang Public WiFi? Bakit Madali Kang Ma-Hack?

• Sa unang tingin, parang harmless lang ang public WiFi. May password pa nga minsan na ibinibigay ng crew ng café o naka-print sa resibo. Pero ang totoo, karamihan sa public WiFi ay walang sapat na security. Isipin mo na lang na para kang nasa isang jeep na walang kurtina. Kahit sino, puwedeng makasilip sa loob.

• Isa sa pinakamalaking problema ay ang kawalan ng encryption. Kapag naka-connect ka sa isang unsecured network, ang data na ipinapadala ng phone mo ay puwedeng makita o ma-intercept ng ibang taong konektado rin sa parehong WiFi. Ibig sabihin, kung nagta-type ka ng username, password, o kahit simpleng messages, puwedeng masilip ‘yan ng may alam sa hacking. Hindi mo mararamdaman, walang alert, pero nangyayari na pala.

• Isa pang issue ay hindi mo talaga kilala kung sino ang may-ari ng WiFi. Kahit sabihin pa na “Mall_Free_WiFi” o “CoffeeShop_Guest,” wala kang kasiguraduhan kung legit ba talaga ‘yan. Sa Pilipinas, uso ang mga open networks sa public places, at sinasamantala ito ng mga hacker na gumagawa ng WiFi na mukhang official pero sila mismo ang may control.

• Dagdag pa rito, kasama mo sa network ang mga estranghero. Puwedeng estudyante, empleyado, o simpleng tambay lang sa gilid. Hindi mo alam kung sino sa kanila ang may malicious intent. Isang tao lang na may tamang tools, sapat na para ilagay sa panganib ang lahat ng naka-connect.

• Maraming Pilipino ang nag-a-assume na kailangan munang mag-download ng kung ano para ma-hack. Sa totoo lang, hindi palaging ganoon. Minsan, sapat na ang simpleng pag-browse mo sa internet habang naka-public WiFi.

• Isa sa mga karaniwang paraan ay ang data sniffing. Para itong pakikinig sa usapan ng ibang tao. Kapag bumisita ka sa website na walang sapat na security, puwedeng saluhin ng hacker ang data na dumadaan sa network. Dito nila nakukuha ang login details, lalo na kung mahilig kang mag-check ng email o social media sa public WiFi.

• Mayroon ding fake WiFi hotspots na sobrang common sa malls, terminals, at even sa fast food chains. Ginagaya nila ang pangalan ng legit na WiFi para isipin mong iyon ang tamang network. Kapag doon ka kumonekta, lahat ng online activity mo ay dumadaan muna sa kanila. Para kang nagbigay ng susi sa bahay mo nang hindi mo namamalayan.

• Isa pang delikadong scenario ay ang malware injection. Minsan, may lalabas na pop-up na nagsasabing kailangan daw mag-update ng app o ng system mo para magpatuloy ang browsing. Dahil sanay tayong mag-update, click lang tayo nang click. Hindi natin alam na malware na pala ang nai-install, na puwedeng mag-spy sa phone mo o magpadala ng data sa hacker.

• Mayroon ding tinatawag na session hijacking. Kahit hindi mo ibinigay ang password mo, puwedeng maagaw ang active session mo sa isang app o website. Ibig sabihin, logged in ka pa rin pero may ibang taong gumagamit ng account mo sa background. Maraming Pilipino ang nagtataka kung bakit may biglang nag-chat sa Messenger gamit ang account nila kahit hindi naman sila nag-log out.

Ang public WiFi ay hindi kalaban. Isa itong tool na malaking tulong sa pang-araw-araw na buhay ng mga Pilipino, lalo na sa panahon ngayon na halos lahat ay online. Pero tulad ng anumang tool, may kaakibat itong responsibilidad.

Maging aware sa mga risks, intindihin kung bakit mahalaga ang digital safety, at ugaliing protektahan ang sarili mo kahit sa maliliit na bagay. Hindi mo kailangang maging tech expert para maging ligtas. Kailangan mo lang maging mapanuri, hindi padalos-dalos, at marunong magtanong kapag may duda.

Sa huli, ang goal ay hindi takutin ka kundi bigyan ka ng confidence na gamitin ang technology nang mas matalino. Kapag alam mo na ang mga panganib at paano iiwasan, hindi ka na madaling maging target. At sa mundo ng public WiFi, malaking bagay na ang pagiging handa.